Καλά μου ήρθε ο τίτλος του άρθρου  μόλις συνειδητοποίησα ότι η 21η Απριλίου είναι η επέτειος της χούντας των συνταγματαρχών αλλά  και η παγκόσμια ημέρα της ποίησης. Δυστυχώς, έμεινα μόνο στον τίτλο και παρακάτω… ουδέν! καμμία έμπνευση, τίποτα πρωτότυπο για το θέμα, τίποτα που δεν έχουν καλύψει άλλοι με λέξεις καλλίτερες από τις όποιες συνηθισμένες κοινοτοπίες μου ‘ρχονται τώρα στο μυαλό. Θα ‘θελα, ωστόσο, να αφιερώσω το παρόν “εις μνήμην ” των απανταχού, και των κυριολεκτικώς και των μεταφορικώς χαρακτηριζομένων,  δικτατόρων, κι  αυτών που ανήκουν στην ιστορία κι αυτών που καταδυναστεύουν τις μικρές και μεγάλες στιγμές της καθημερινής μας ζωής. Για το λόγο αυτό παραθέτω  

… λίγους στίχους ενός αγωνιστή 

Ένα σπιρτόξυλο για πέννα
Αίμα στο πάτωμα χυμένο για μελάνι
Το ξεχασμένο περιτύλιγμα της γάζας για χαρτί
Μα τι να γράψω;
Τη Διεύθυνσή μου μονάχα ίσως προφτάσω
Παράξενο και πήζει το μελάνι
Μέσ’ από φυλακή σας γράφω στην Ελλάδα

Αλέκου Παναγούλη
(Στρατιωτικές Φυλακές Μπογιατίου, 5 Ιουνίου 1971 – Μετά ξυλοδαρμό)

… λίγα λόγια ενός ποιητή 

Πάει καιρός που πήρα την απόφαση να κρατηθώ έξω από τα πολιτικά του τόπου. Προσπάθησα άλλοτε να το εξηγήσω. Αυτό δε σημαίνει διόλου πως μου είναι αδιάφορη η πολιτική ζωή μας. Έτσι, από τα χρόνια εκείνα, ως τώρα τελευταία, έπαψα κατά κανόνα να αγγίζω τέτοια θέματα. εξάλλου τα όσα δημοσίεψα ως τις αρχές του 1967 και η κατοπινή στάση μου – δεν έχω δημοσιέψει τίποτα στην Ελλάδα από τότε που φιμώθηκε η ελευθερία – έδειχναν, μου φαίνεται, αρκετά καθαρά τη σκέψη μου.
Μολαταύτα, μήνες τώρα, αισθάνομαι μέσα μου και γύρω μου, ολοένα πιο επιτακτικά, το χρέος να πω ένα λόγο για τη σημερινή κατάστασή μας. Με όλη τη δυνατή συντομία, να τι θα έλεγα:

Κλείνουν δυο χρόνια που μας έχει επιβληθεί ένα καθεστώς ολωσδιόλου αντίθετο με τα ιδεώδη για τα οποία πολέμησε ο κόσμος μας και τόσο περίλαμπρα ο λαός μας στον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο. Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης, όπου όσες πνευματικές αξίες κατορθώσαμε να κρατήσουμε ζωντανές, με πόνους και με κόπους, πάνε κι αυτές να καταποντιστούν μέσα στα ελώδη στεκούμενα νερά. Δε θα μου ήταν δύσκολο να καταλάβω πως τέτοιες ζημιές δε λογαριάζουν πάρα πολύ για ορισμένους ανθρώπους.

Δυστυχώς δεν πρόκειται μόνον γι’ αυτό τον κίνδυνο. Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις δικτατορικές καταστάσεις η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει αναπότρεπτη στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μας βασανίζει, συνειδητά ή ασυνείδητα, όπως στους παμπάλαιους χορούς του Αισχύλου. `Όσο μένει η ανωμαλία, τόσο προχωρεί το κακό.

Είμαι ένας άνθρωπος χωρίς κανένα απολύτως πολιτικό δεσμό και, μπορώ να το πω, μιλώ χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο. Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι εθνική επιταγή.

Τώρα ξαναγυρίζω στη σιωπή μου. Παρακαλώ το Θεό να μη με φέρει άλλη φορά σε παρόμοια ανάγκη να ξαναμιλήσω.

Γιώργου Σεφέρη
(Η δήλωση που έκανε για τη δικατορία στο BBC στις 28-3-1969)

… δυο στίχους ενός ποιητή

τους άδειους χώρους άσ’τους
τους έρημους μην τους γεμίζεις

είναι του συντοπίτη μου, Σπύρου Βρετού

Advertisements